Componisten van ´Entartete Musik´ opnieuw in de belangstelling

1_entartetemusikIn de jaren ’80 van de vorige eeuw ontstond in Duitsland bredere belangstelling voor de muziek van componisten die onder het Nazi-bewind vervolgd waren vanwege hun ras, politieke overtuiging of modernisme. Een ogenschijnlijk merkwaardige combinatie, die echter in de dertiger jaren een gemeenschappelijk thema vertegenwoordigde: alle muziek die in strijd was met de beginselen van een ‘reine duitse muziekcultuur’ werd verboden. De tentoonstelling ‘Entartete Musik’, die in 1938 in Düsseldorf werd georganiseerd, gaf een overzicht van de voortaan uitgebannen componisten en het genre waarin zij werkzaam waren. In de eerste plaats joodse componisten als Erich Wolfgang Korngold en Berthold Goldschmidt; componisten met een socialistische of communistische signatuur als Hans Eissler en Erwin Schulhoff nieuwlichters als Arnold Schönberg met zijn 12-toons techniek, en atonaliteit in het algemeen. En tenslotte de Jazz, produkt van het zwarte ras en door componisten als Ernst Krenek en Kurt Weill toegepast. Een groot aantal van hen overleefde de vervolging niet.

2_schulhoffIn 1988 werd een replica van de tentoonstelling van 1938 in Düsseldorf georganiseerd, gelijktijdig met één van de eerste initiatieven om de voorheen verboden muziek opnieuw te doen klinken. De Stichting Musica Reanimata in Berlijn begon concerten te organiseren waar muziek van de zogenaamde Theresienstadt-componisten (Viktor Ullmann, Hans Krasa en Gideon Klein) ten gehore werd gebracht. Niet lang daarna stortte ook de platenindustrie zich op het fenomeen: inmiddels hebben vele CD-labels hun eigen series met Entartete Musik.

Composing music can be an uphill task especially when you’re not motivated. Motivate yourself by playing casino games at http://casinochoice.ca.

10_uilenburgerstrDe replica-tentoonstelling deed op haar rondreis in 1989 ook Amsterdam aan. De oprichting van de Ebony Band olv Werner Herbers was het direkte gevolg van die manifestatie. Het zou echter nog enige jaren duren voor ook in Nederland de belangstelling voor componisten uit het interbellum, en met name de joodse vertegenwoordigers, vorm kreeg. De Leo Smit Stichting, die vanaf 1996 concerten organiseert in de Uilenburger Synagoge in Amsterdam, heeft die hernieuwde interesse in belangrijke mate opgewekt. De publieke belangstelling bleek groot, er verschenen publikaties over individuele componisten met CD’s van hun werk, en er doken composities op die jarenlang zorgvuldig bewaard maar niet openbaar gemaakt waren.